|
Муніс 17 арӧсаӧн Me — Мария Максимовна Пашнина, 74 арӧса пенсионерка, ола Скӧрӧдумын. Кӧсъя гижыштны аслам сьӧлӧм дой йылысь. Зэв жаль вокӧй — Михаил Максимович Пашнин, коді усис Карельскöй фронт вылын 1944 воын. Кор воис пӧгибнитӧм йывсьыс юӧр, мамлӧн ӧти суткиӧн юрыс едждіс-дзормис. Война вылӧ нуигӧн сылы вӧлі сӧмын 17 арӧс. 1944 вося август 1 лунӧ гижліс (пӧгибнитіс август 5 лунӧ): «Талун миянӧс 12 час войын петкӧдасны гажаинӧ». Письмӧсӧ вӧлі зэв ёна черкайтӧма. Ыджыдджык Нина чой сяммис лыддьыны: «Петкӧдӧм водзын сетасны 25 грамм спирт». Пӧгибнитӧм йылысь юӧра бумага да письмӧ кытчӧкӧ саялісны. Корси да некытысь эз сюр. Эз сюр нинӧм и районса архивысь. Сідзи и эг вермы тӧдмавны, кытысь воліс юӧрыс. Да, войнаыд изіс и пӧшти на челядьӧс. Скӧрӧдумысь нулісны 17 арӧса 6 зонмӧс. Кыкыс пӧгибнитісны. Война вылын вӧлі батьӧй — Максим Васильевич Пашнин. Уджавліс конюкӧн. Варыш нима вӧв вылӧ пуксис да война сувтан медводдза лунъясас и мунліс. Локтіс висьӧмӧн. 53 арӧсӧдз и оліс. Война вылӧ сідзжӧ нулісны Нина чойӧс, но кысянькӧ бӧр локтіс гортӧ. Абу нин ловъя, кувсьыліс 32 арӧсӧн. Me дзоля на вӧлі да война вылад эг веськав, а тшыгъялӧмтӧ тӧдлі. Нянь пыдди йирим ньыв кач, няклялім вомын быдсяма турунсӧ, сёйим сісь картупель. Ок и унаӧн кулісны. Ачым уджалі почта вылын почта разӧдысьӧн 35 во. Он вермы артыштны, кымын газет да журнал вайи йӧзыслы. Газетъясысь лыддьылі бур йӧз йылысь гижӧдъяс, кӧні абу вунӧдӧмаӧсь пасйыны, мый морӧс тырныс орденъяс да медальяс. А ме коддьӧмыслы нинӧм эз и вичмывлы. Пенсия дзоля, кыдз кужан, сідзи и ов. Пасйышта ещӧ со мый. Сикт шӧрын сулалӧ усьӧм воинъяслы обелиск, коді яндысьтӧм йӧзлы быттьӧ абу: ӧтарладорас магазин, мӧдарладорас культура керка. Быд йӧктӧм бӧрын обелиск дорыс тырлӧ сур да газ ва улысь куш дозъясӧн, сигарет пачкаясӧн. И некодлы таӧдз делӧ абу, депутатъяс эськӧ эмӧсь да. Дыр бӧрын тайӧ юльнас сувтӧдім Михаил воклы шойна вылын памятник. Мусӧ сылысь вичкоын батюшка сьылӧдіс, пуктім гу местаас. Мед вокӧй менӧ ставсьыс прӧститас… Мария ПАШНИНА. Скӧрӧдум. Парма гор, 2007, Июль 28 лун. |